Danilo Kiš: Pjesme i prepjevi
| Oproštaj s majkom Majko! tvoj staklen pogled dušu moju muti i režu mi zjene izlomljene bore... Skamenjena, modra, tvoja usna ćuti, a ja čujem tihe, nježne razgovore. Još jednom, majko, o još samo jednom tople prste ti u kosu mi uroni, da osjetim, majko, u tom jutru lednom žar ljubavi tvoje... I dok zvono zvoni, samo jednu riječ utjehe mi kaži, pa sklopi oko što u beskraj zuri, osjećam da taj pogled mene traži, dok niz svelo lice zadnja suza curi. O, ta bi suza htjela reći mnogo: poljubac majke što se na put sprema, i savjet prije no se kaže ”Zbogom...” nježnu ljubav majke koje više nema! 1953. Biografija Divna je pijanica bio Eduard Kon. Imao je naočari od sjajnih prizama i kroz njih je gledao u svijet kao kroz dugu. 1 Djetetom još morao je u školi da mokri poslije svih, jer je bio obrezan. Volio je nekad pekarevu kći i bio pomalo srećan. Kada je ona doznala da je obrezan, učini joj se da ne bi mogla s njim da podijeli postelju. Otada je volio da zadjene platu za gudalo čardaša i da se ljubi s Ciganima. Zatim je – radi utjehe – zavolio Deliriju, i ona ga je uzela u iskren zagrljaj. 2 Vjetar mu je razvijao pepeo kroz vitki dimnjak krematorijuma, visoko, visoko... sve do duge. 1955. Svatovi Iz mog doma izlaze svatovi Crni su mi odnijeli Majku a bijeli sestru Mome srcu jednako zvuči pucaju li zvona il zvone puške Iz mog doma izlaze svatovi. 1955. Đubrište Ljudski i životinjski otpaci: nokti kose Ženske kose koje su pucketale pod električnim dodirom češlja Liskuni žuljeva zasecanih žiletom Mrki lišajevi rana Dlake s nogu iz nosa iz uva Mirišljava mahovina ženskih pazuha Lobanje riba Raširene lepeze rера Dvosekli češljevi ribljih kičmi Ošurene kokošije glave Crno vlažno реrје Zgrčene kokošinje noge od voštanih krljušti Životinjske kosti iz kojih je isisana srž Zelena creva živine vezana u čvor Tube ribljih kostiju slične uzorcima za igle Dvostruki baloni ribljih mehura Ogrizine jabuka Koštice od šljiva bresaka lubenica Koštice od višnje kao vitamini Zgužvani indigo sa šiframa Trulo voće čije meso jedu crvi kao meso ljudsko Izgrižene muštikle od višnjevog drveta od kaučuka od ćilibara Muštikle požutelih prstiju Plavi žileti plave koverte za žilete tramvajske karte etikete Papirne čipke teleprinterskih traka Otpaci uštirkane čipke Zlatne čaure praznih karmina kao puščane čaure Ljuske od jajeta iz kojih su se izlegla kljunata čudovišta bez krila i repa Poklopci pivskih flaša Crepovi slomljenih saksija Rogozina trula slama Crni barjak kišobrana Ptičji skelet suncobrana Salvete na kojima je utisnuta posmrtna maska usana Prazne kese od hartije koje čuvaju u svojim naborima zrna kristala kao u mekom mesu školjki Presečena šargarepa sa svojim godovima u sredini zelenim pa sve rujnijim Коrе od graška kao odsečene usne Pregorele sijalice kao jaja žar-ptice (žice) Članske karte sa svojih deset zapovesti u koje više niko ne veruje Požutele manžete Svilene kravate kao iščupani strukovi vodenih cvetova Isceđene tube paste za zube Čepovi Fotografije snimljene pri mesečini Karanfili koji grozno trunu Lale narcisi gladiole Кrinovi koji daju đubrištu svečan izgled groblja Ekseri spajalice rajsnegle igle šrafovi ukosnice Riđi uvojci bakarne žice Ispražnjene hemijske olovke Paučina najlon čarapa Rasparene rukavice Vezice ringle pločice Stare cipele koje polako postaju zelene kao trava Dečji crteži sunca i neba na koje kiša stavlja svoje potpise pretvarajući ih u remek-dela Drečeći omoti knjiga kao krvava materica muzâ poezije Ženske ukosnice čiji su se kljunovi mimoišli kao kljun papagaja Pokisle trake krep-papira Zarđale žice Čipkasti otpaci oštraljkom oštrenih olovki Kore oraha kao rastvorene ptičje lobanje Trule moždine oraha poput ljudskog mozga Cevčice od slamke i njine srozane čarape od cigaret-papira Četke za zube u kojima je ostalo samo korenje u desnima od stakla Kutije od lima od kartona Staklene epruvete u kojima su ležali aspirini kao zreo grašak Boce od mleka piva koka-kole boce sa malecnim ustima kao u pijavice boce zurle frule okarine boce sa razvaljenim trbuhom kao u riba boce sa zelenim poseklinama boce što zaudaraju na džibru i na povraćanje boce sa jabukom-pampurom u gubici kao u zaklanog praseta boce sa ustima mastiljavim kao usta osnovca kore od narandže kao koža žena između lopatica kore od narandže sa postavom kao postava kožnih rukavica kore hleba raskiseljene u prljavoj vodi kao u krezubim ustima staraca isceđene polulopte limunova spiralne opruge korâ od jabuke Коrе od lubenica kao sveže konjsko meso na koje su napadale velike crne muve kore banane kao odrani muški ud kore krompira sečene neštedimice prosto kao što se seče hleb Smeđe pramenje prašine Pepeo cigareta Isceđeni opušci poput velikih belih crva koje je izleglo đubrište Prezervativi u čijoj ljigavoj kesi trunu homunkulusi Talasasti porcelan slomljenih tanjira Zgužvane novine koje kasne i po mesec dana Plastika pleksiglas Grumenovi vate na kojima se gruša krv i gnoj Dugmad od roga pleha i sedefa Komadi gaze kao skinuti s đerđeva Binde na kojima cveta cvet ženskosti Flasteri na kojima su ostale zlatne dlake s belim korenjem Pesme (pa i ova) Koverte sa iščupanom ljubičastom utrobom Маrkе crvene žute plave zelene marke na kojima se prse državnici pesnici i osvajači vasione marke zarobljene dodirom jezika kao što se zarobljavaju ljubavnici marke za kojima luduju filatelisti spremni da ih balsamuju marke žigosane kao stoka marke opervažene čipkom marke na kojima cveta cveće i reže lavovi marke sa pečatima gradova marke sa datumima kao na bocama s pasterizovanim mlekom kako bi đubrište bilo uvek sveže Pisma pisana na kolenima u vozu pisma pisana na velikim pisaćim mašinama vitkim prstima daktilografkinje prstima sa kojih je upravo polizala puter pisma pisana dečjom rukom pisma pisana drhtavom rukom staraca razglednice pisane hemijskom olovkom na terasama kafana pisma sa mandatima čuvenih hotela ljubavna pisma od kojih kiša napravi tragediju Đačke sveske koje treba čuvati za starost Posmrtni plakati o kojima se nema šta reći Salata zelen kupus zelje zimzelen Кораr рараr karanfil karfiol Ogrizine jabuka (opet) Grozdovi jorgovana što se raspada veličanstveno kao izvađena pluća pušača Krpe lastike kragne Mušeme muslinske marame svila Ruže ruže koje divno pristaju đubrištu kao što pristaju i pesmi ruže koje počinju da zaudaraju kao ljudi ruže na koje sleću muve ruže koje su zavijale u tanke šuštave papire vlažne ruke prodavačica ruže koje su držane u kristalnim vazama kao zlatne ribe ruže kojima su menjali vodu kao obloge na čelu bolesnika ruže vezane žicom kao zločinci ruže sa zglobovima sličnim zglobovima papkara ruže sa lišćem tako nalik na veštačko ruže zbog kojih sam se probudio u 3,30 noću kako ih ne bih do sutra zaboravio Budimpešta, 1966. |
|
|||||
|
|||||
|
|||||